Activiteiten met je hond; kan dat ook teveel?

overig stress

“Iets” met je hond doen is “in”. Sommige mensen wandelen uren met hond hond. Of ze doen mee aan diverse workshops, waarin de keuze de afgelopen tijd enorm is toegenomen. Het aanbod blijft groeien met de ontwikkeling van steeds meer nieuwe hondenactiviteiten en sporten. Ik ben er blij mee, want het geeft eigenaren de mogelijkheid om plezier te beleven aan hun hond. Toch is het goed om kritisch te zijn. Want wat is het effect op de hond eigenlijk?

Te veel

Honden hebben behoefte aan uitdaging. Fysiek en mentaal. Honden zijn niet geschikt als vloerkleedje of als onderdeel van het meubilair; als goede hondeneigenaar zul je tegemoet moeten komen aan de behoeft van je hond om dingen te ondernemen. In de vorm van beweging en – minstens zo belangrijk – in de vorm van mentale uitdaging.

Dus jazeker; je moet met je hond IETS doen.
Maar zoals zo vaak, is daar ook het risico van het doorslaan naar de verkeerde kant. Een gevaar waar veel hondeneigenaren zich niet bewust van zijn, met het gezondheids- en ook gedragsproblemen als gevolg. Oh; en niet te vergeten het grote schuldgevoel als een eigenaar niet voldoet aan de standaard die hij zichzelf opgelegd heeft!

Zo zijn er eigenaren die elke dag minstens drie tot vier uur met hun hond wandelen of anderszins bezig zijn. Elke dag weer. Dus niet een langere wandeling omdat er de tijd is op een vrije dag, maar elke dag weer drie tot vier uur (meestal lopen). Omdat de eigenaar denkt dat hij zijn hond tekort doet als hij die beweging niet krijgt. Bijvoorbeeld omdat de hond veel rondloopt in huis of nerveus is. Of simpelweg omdat de eigenaar verteld is dat “een actieve hond van dit ras veel beweging nodig heeft”. En vul bij “dit ras” maar in wat je wilt; er zijn er talloze die op deze manier omschreven worden.

Problemen

Als gedragstherapeut zie ik dergelijke eigenaren en hun honden geregeld. Ze komen dan niet voor niets bij mij; er is een gedragsprobleem dat zich op diverse manieren kan manifesteren. Onrust, angst, agressie… En laat ik hier duidelijk zijn: het teveel aan activiteit is maar zelden DE oorzaak van het probleem (zoals er eigenlijk zelden maar één oorzaak is, lees daarover dit artikel). Maar vaker dan af en toe, speelt het wel een hele belangrijke rol bij het ontstaan en op zijn minst het in stand houden van het probleem.

Positieve stress

Bij stress komen stresshormonen vrij, die het lijf aanzetten tot actie. Denk daarbij aan cortisol, adrenaline, testosteron etc.
Die stoffen komen niet alleen vrij bij prikkels die een hond niet leuk vindt (bij bijvoorbeeld angst), maar ook in omstandigheden die een hond leuk vindt.
Denk aan een wandeling, een behendigheidsparcours, een flyballwedstrijd, frisbees etc. etc…) Een bepaalde mate aan activiteit zorgt ervoor dat die stresshormonen weer af kunnen vloeien. Als je echter te lang “iets” doet, komt er meer stress bij dan dat er afgevloeid kan worden en slaat de balans door. In plaats van dat de activiteit positief is, is hij uiteindelijk voor je hond negatief.

Negatieve stress wordt meestal wel herkend, maar het feit dat een hond stress ervaart die op langere termijn voor zijn lijf én ook zijn geest niet goed is, wordt vaak over het hoofd gezien. Omdat de hond op de korte termijn laat zien dat hij het leuk vindt. Als de hond geen tijd krijgt tot herstel, dus om de stoffen af te breken, stapelen ze zich. Dat kan leiden tot allerlei fysieke problemen, van blokkades die weer kunnen leiden tot problemen met het bewegingsapparaat waar op een röntgenfoto niets van te zien is (denk in dat geval aan osteopathie!) tot aan problemen met weerstand, maag en darmen en voortplanting.
Maar ook, en meestal als eerste, met gedrag. Door de ongezonde, gestapelde hoeveelheid stresshormonen in het lichaam kan de hond niet meer op een goede manier omgaan met prikkels. Dit wordt “trigger stacking” genoemd.

In dit filmpje zijn gedragsmatige gebeurtenissen aanleiding tot stijging van het stressniveau. Maar dat kan dus ook heel goed gebeuren door teveel aan leuke activiteiten waarbij het lichaam geen tijd krijgt tot herstel! Of, wat ook nog kan, dat wij denken dat de hond het leuk vindt terwijl dat niet zo is.

Wat dan wel?

Een volwassen, gezonde gemiddeld actieve hond heeft voldoende aan een (het liefst onaangelijnde) wandeling van zo’n 1,5 uur. Afhankelijk van persoonlijkheid, leeftijd, grootte en conditie hebben sommige honden iets meer en anderen iets minder nodig. Daarnaast drie poep- en plasrondjes en dan heb je voldaan aan de fysieke behoefte van je hond. Maar dan ben je nog niet klaar!
Zijn hersenen aan het werk zetten is minstens net zo belangrijk, misschien zelfs wel belangrijker. Gelukkig hoeft je dat geen uren te kosten. Met hersenwerk, obedience- of dogdance-oefeningen, balans&coördinatie (ook nog goed voor het lijf zonder een piek aan adrenaline!) en speuren/zoekspelletjes kun je in huis met twee keer een sessie van 10-15 minuten meestal al aan die behoefte voldoen. Als je dan nog één of twee keer in de week (niet achter elkaar in een weekend proppen!!) een trainingsavond, workshop of wedstrijd volgt, heeft je hond écht voldoende gedaan.
Het belangrijkste wat je hem dan daarna moet geven, is RUST!
Wist je dat een gemiddelde hond 16 uur slaap (per 24 uur) nodig heeft? 

Samenvattend:

  • Heb je problemen met gedrag van je hond of zijn er fysieke problemen? Wees kritisch naar de hoeveelheid activiteiten die je met je hond onderneemt! Jullie kunnen het wel leuk vinden, maar is het ook goed voor je hond?
  • Een onaangelijnde wandeling van 1,5 uur, naast 3 poep- en plasrondjes is voldoende voor de gemiddeld actieve volwassen hond. Afhankelijk van ras, persoonlijkheid, grootte en leeftijd kan dat minder of meer zijn, maar GEEN 3 tot 4 uur per dag.
  • Mentale uitdaging is minstens net zo belangrijk!
  • Twee sessies per dag van 10-15 minuten geconcentreerd werken is gemiddeld voldoende
  • Een workshop/trainingsavond/wedstrijd, maximaal twee per week (maar plan die niet in één weekend!)
  • Geef je hond tijd om te herstellen!

Oh ja: natuuuuuurlijk zijn er ook nog té veel honden die té weinig beweging en hersenwerk krijgen.. Dus daar valt nog ook! nog steeds een slag te maken…

Wil je meer weten over stress en stress-reductie? Kijk dan hier voor meer informatie! 

Dit artikel is geschreven door Monique Bladder, hondengedrag-specialist. Overname is zonder toestemming niet toegestaan. Online delen van de link wel!