Als je een uitvallende hond hebt, heb je waarschijnlijk al van alles geprobeerd. En er is een goede kans dat je al een hoop weet over wat er speelt. Je weet van de stressemmer. Je weet dat je op afstand moet blijven. Je weet dat het onverstandig is om je hond te corrigeren. 

En toch staat je hond na al die moeite weer te blaffen bij het zien van een hond. Of te trekken. Of te grommen. Of erger...
Dan is de kans groot dat er nog iets ontbreekt. Dus het is niet zo dat dat wat je tot nu toe gedaan hebt, niet goed is. Maar de kans bestaat dat het fundament ontbreekt. Dat er nog een stukje in je aanpak moet worden toegevoegd. 

Dat stukje heet regie.

Wat is dat dan precies, regie?

Regie is het gevoel dat je eigen gedrag iets uitmaakt in de wereld om je heen. Dat je keuzes kunt maken. Dat je een situatie kunt beïnvloeden, waardoorde wereld een beetje voorspelbaar wordt.

Dat klinkt misschien abstract, maar het is iets heel concreets. Een hond die regie ervaart, weet: als ik dit doe, dan gebeurt dat. Hij weet dat hij de kans krijgt om weg te gaan, als hij dat wil. Dat hij contact mag weigeren. Dat hij invloed heeft op wat er met hém gebeurt.

Hoe goed jij ook voor je hond zorgt. De kans bestaat dat er nog steeds een heleboel dingen zijn die jíj́ voor hem bepaalt. Ook als het idee al lang los gelaten hebt dat je 'de baas moet zijn over je hond'. Ook als je je hond laat snuffelen tijdens de wandeling. Want in ons dagelijks leven en samenleven met de hond is het soms noodzakelijk om te bepalen wat hij wel/niet mag of hoeft. Maar het wordt ook deels bepaald door onze cultuur en wat we normaal zijn gaan vinden (want "het is maar een hond...")  

Een hond die (te) weinig regie, keuzes en vaardigheden heeft, heeft weinig invloed op wat er met hem gebeurt. En dat heeft gevolgen.

Regie is geen luxe

In de hondenwereld zijn gelukkig steeds meer "welzijnsgerichte" hondenprofessionals. Waarbij er gewerkt wordt met het bekrachtigen van gewenst gedrag en ook aandacht voor hoe een hond zich voelt. Maar vaak wordt er gekeken vanuit het vermijden van stress, het vermijden van angst, schrik, pijn en intimidatie. Begrijp me niet verkeerd: dat is top! 
Maar... als je kijkt waar de wetenschap* inmiddels staat als het gaat over welzijn, dan zijn 'ze' daar al wel een aantal stappen verder. Een dier (dit gaat niet alleen over honden) heeft niet een goed leven omdat er allerlei narigheid ontbreekt (zoals stress, angst, schrik, pijn en intimidatie). 
Een dier heeft een goed leven als er actief goede dingen aanwezig zijn. En één van de elementen die bepaalt of er goede dingen zijn, is het aanwezig zijn van het zogenoemde Agency (wat zich heel slecht vertaalt naar het Nederlands...). Agency is in grote lijn het vermogen om zelfstandig keuzes te maken en gedrag te vertonen dat ergens op gericht is. Als een hond nooit agency kan uitoefenen, zie je negatieve emoties: zoals angst, paniek en frustratie.

Honden die uitvallen, hebben in de regel die negatieve emoties (waarbij angst de boventoon voert). Regie geven aan je hond is dus niet alleen aardig, vriendelijk of een manier om je doel te bereiken. Het is een welzijnsbehoefte van je hond.

En nu komt meteen de misvatting

Want als je zegt "geef je hond meer regie", hoor ik je denken: oh, dus mijn hond mag gewoon alles?Nee. Dat is ab-so-luut niet wat ik bedoel!

Regie betekent niet dat je hond je hond geen grenzen oplegt. Regie geven aan je hond betekent niet dat jij hem niet leert dat hij geen eten van de tafel mag graaien. Dat jij hem niet leert dat hij komt als je hem roept. Dat jij altijd alles doet wat je hond graag wil.
Want dat kan niet.
Uit veiligheidsoverwegingen niet.
En het is ook niet te doen als je als eigenaar fijn samen wilt leven met je hond.
Er zijn grenzen en er zijn regels. 
Want zonder grenzen en regels wordt het chaos. En daarmee verdwijnt juist de voorspelbaarheid waar je hond behoefte aan heeft.  

Wat het wel betekent: je hond mag aangeven waar hij behoefte aan heeft, wat hij wil. Je hond mag nee zeggen als hij iets niet wil. Hij mag kiezen tussen opties die jij hem geeft. Hij heeft invloed op kleine dagelijkse dingen. 

Maar als hij iets vraagt of (niet) wil, kun en mag jij ook nee zeggen. Zeker als het gaat om veiligheid of gezondheid, dan moét je soms nee zeggen ook in het belang van je hond. Die veiligheid en gezondheid zijn immers jouw verantwoordelijkheden.
Maar er zijn ook allerlei situaties waarin je eigenlijk best ja kunt zeggen. Of een keuze kunt aanbieden. Dat staat niet op gespannen voet met regie geven. Het gaat om het vinden van de balans: zoveel mogelijk ruimte om keuzes te maken, binnen grenzen die veilig en gewenst zijn.

Wat merk je er van in de praktijk?

Uit onderzoek blijkt dat negatieve emoties minder vaak voorkomen en positief beïnvloed worden als een individu (dus ook een hond) Agency heeft. Dat wordt gevormd door de mogelijkheid om keuzes te maken, door regie te ervaren en door vaardigheden te hebben waarmee je om kunt gaan met moeilijke situaties. Dat samen zorgt voor dus een goed fundament om om te gaan met uitdagingen. En dát merk je als je op deze manier met je hond omgaat.

Niet meteen als je die ene hond ziet waar je hond altijd helemaal van uit zijn plaat gaat. Maar in hoe hij zich thuis gedraagt. In hoe snel hij herstelt na een spannend moment. In hoe hij reageert als er iets onverwachts gebeurt. Doordat hij meer grip krijgt op zijn dagelijks leven, heeft dat uiteindelijk effect op alles wat daarna komt. Dus ook op die wandelingen waarin hij andere honden tegenkomt. 
Training is niet fout! Zeer zeker niet. Maar met toevoeging van Agency, is de prognose een stuk beter. En... je verbetert sowieso het welzijn van je hond. 

Hoe begin je ermee?

Het mooie van dit concept is, dat je dus niet allerlei stappenplannen moet doorlopen of hoeft te trainen. Je kunt met kleine veranderingen in het dagelijks leven al stappen zetten. Zorg voor meerdere ligplekken, zodat je hond altijd keuze heeft. Laat hem de keuze welk kauwmateriaal hij vandaag het liefst heeft. Laat hem op de wandeling de route bepalen, in plaats van dat jij van A naar B loopt.

In de online masterclass op donderdag 11 juni leg ik hierover nog meer uit en geef ik ook aan wat de bouwstenen zijn waarop je uiteindelijk kunt toewerken naar het einddoel van minder uitvallen én een beter welzijn voor je hond. Er is in de live masterclass gelegenheid tot vragen stellen én ik geef een cadeau weg aan 10 kijkers, waar je een grotere kans op maakt als je er live bij bent. Lukt dat niet, dan kun je nog vier dagen kijken naar de opname (dus t/m 15 juni)

* The 2020 Five Domains Model: Including Human–Animal Interactions in Assessments of Animal Welfare; Mellor et.al (2020)